Mercimek Çorbası Tarifi: Unlu ve Unsuz, Oran Tablosuyla

Mercimek çorbası Türk mutfağının en çok yapılan çorbasıdır ve tek bir tarifi yoktur. Unlu, unsuz, salçalı, zerdeçallı, süzme, taneli, düdüklü — hepsi aynı temele dayanır ama kıvamı ve tadı farklıdır. Bu sayfada 6 kişilik ana tarif, dört ayrı versiyonun birebir ölçüleri, süre tabloları, kalori değerleri ve en sık yapılan hataların çözümü var. Hepsi zeytinyağıyla.

Hangi Mercimek Çorbası Size Uyar

Versiyon	Kıvam	Süre	Kalori (1 kase)	Ne zaman tercih edilir
Klasik süzme	Kadifemsi	45 dakika	195 kcal	Lokanta kıvamı isteniyorsa
Unsuz (patatesli)	Koyu, doğal	45 dakika	195 kcal	Glutensiz, soğuyunca jelleşmesin
Unlu (terbiyeli)	Yoğun, dolgun	40 dakika	215 kcal	Geleneksel, doyurucu
Salçalı	Koyu kırmızı, keskin	45 dakika	205 kcal	Daha baharatlı tat
Zerdeçallı	Sarı, hafif acımsı	45 dakika	195 kcal	Aromatik, renkli sunum
Taneli (ezilmemiş)	Sulu, taneli	35 dakika	185 kcal	Blender istenmiyorsa
Düdüklüde	Kadifemsi	20 dakika	195 kcal	Zaman kısıtlıysa

Ana Tarif: 6 Kişilik Klasik Mercimek Çorbası

Malzeme	Miktar	Görevi
Kırmızı mercimek	1,5 su bardağı (280 g)	Ana kıvam ve protein
Soğan	1 büyük (150 g)	Tat temeli
Havuç	1 orta boy (100 g)	Doğal tatlılık, renk
Patates	1 orta boy (150 g)	Kıvam (unsuz versiyonda)
Zeytinyağı	4 yemek kaşığı (60 ml)	Kavurma ve bitiş
Su veya et suyu	8 su bardağı (1,6 lt)	Sıvı
Tuz	1,5 tatlı kaşığı	Tat (en sona)
Karabiber	1 çay kaşığı	Tat
Kimyon	1 çay kaşığı	Tat
Limon	Yarım adet	Servis

1. Mercimeği 3-4 kez, suyu berraklaşana kadar yıkayın. Islatmaya gerek yok; kırmızı mercimek kabuksuzdur.
2. Soğanı küçük küp, havucu ve patatesi 2 cm’lik parçalar halinde doğrayın.
3. Tencereye 3 yemek kaşığı zeytinyağını alın, soğanı orta ateşte 5-6 dakika pembeleşene kadar kavurun. Kızartmayın.
4. Havuç ve patatesi ekleyip 3 dakika çevirin.
5. Yıkanmış mercimeği ekleyin, 2 dakika karıştırarak kavurun — bu adım çorbaya fındıksı bir tat verir ve çoğu tarifte atlanır.
6. Suyu ekleyin. Kaynayınca yüzeyde biriken köpüğü kevgirle alın; köpük alınmazsa çorba bulanık kalır.
7. Kapağı aralık bırakıp kısık ateşte 25-30 dakika, mercimek tamamen dağılana kadar pişirin.
8. Ocaktan alın, 5 dakika ılısın, el blenderıyla 2 dakika pürüzsüz olana kadar çekin.
9. Tuz, karabiber ve kimyonu blenderdan sonra ekleyin, 5 dakika daha kaynatın.
10. Kaselere alın, üzerine 1 yemek kaşığı çiğ zeytinyağı gezdirin, limon sıkarak servis edin.

Unsuz Mercimek Çorbası

Un çorbaya kıvam verir ama soğuyunca jelleşir, ısıtıldığında topaklanır ve glutensiz beslenenler için uygun değildir. Unun yerine kullanılabilecekler:

Kıvam verici	Miktar (6 kişilik)	Sonuç	Soğuyunca
Patates	1 orta boy	Kadifemsi, doğal	Kıvamını korur
Fazladan mercimek	+yarım su bardağı	Koyu, mercimek tadı baskın	Hafif koyulaşır
Pirinç	2 yemek kaşığı	Yoğun, biraz ağır	Belirgin koyulaşır
Yulaf ezmesi	2 yemek kaşığı	Hafif, pürüzsüz	Kıvamını korur
Kuru ekmek içi	1 dilim	Geleneksel, dolgun	Hafif koyulaşır
Hiçbiri (sade)	—	Açık, içimi kolay	Sulanır

Ana tarifteki patates zaten bu işi görür; unsuz çorba için ekstra bir şey yapmanız gerekmez. Un kullanılmadığı için tarif glutensizdir.

Unlu (Terbiyeli) Mercimek Çorbası

Geleneksel lokanta usulü. Ana tarife göre iki fark var:

1. Soğan kavrulduktan sonra 2 yemek kaşığı unu ekleyin ve kısık ateşte 2 dakika kavurun. Un çiğ kalırsa çorba hamur kokar.
2. Patatesi çıkarın — un zaten kıvam verir, ikisi birlikte çorbayı fazla katılaştırır.

Suyu un kavrulduktan hemen sonra, azar azar ve karıştırarak ekleyin. Bir seferde dökülen su unu topaklar. Unlu versiyon kase başına yaklaşık 20 kalori daha fazladır ve soğuduğunda belirgin şekilde katılaşır; ısıtırken yarım bardak sıcak su ekleyip çırpın.

Salçalı Mercimek Çorbası

1. Soğan kavrulduktan sonra 1 yemek kaşığı domates salçası ekleyin.
2. Salçayı 1-2 dakika, yağı bırakana ve rengi koyulaşana kadar kavurun. Kavrulmayan salça çorbada acımsı bir tat bırakır.
3. Kalan adımlar ana tarifle aynı.

Salçalı versiyonda kimyonu yarıya indirin; salça ve kimyon birlikte baskın olur. Servis anında üzerine pul biberli zeytinyağı gezdirmek bu versiyonla en çok uyan bitiştir.

Zerdeçallı Mercimek Çorbası

1. Havuç ve patates kavrulurken 1 çay kaşığı zerdeçal ekleyip 30 saniye çevirin.
2. Zerdeçal yağda kavrulduğunda rengi ve aroması açılır; doğrudan suya atıldığında toz kalır.
3. Kimyonu çıkarın veya yarıya indirin — zerdeçalla birlikte ağır olur.

Zerdeçal çorbaya belirgin bir sarı renk ve hafif acımsı, topraksı bir nota verir. Limon bu acılığı dengeler, bu yüzden servis limonu bu versiyonda zorunludur.

Süre Tablosu

Pişirme yöntemi	Süre	Kıvam	Not
Normal tencere	25-30 dakika	İdeal	Kapak aralık
Düdüklü tencere	Düdükten sonra 8 dakika	İdeal	Kendiliğinden soğusun
Yavaş pişirici	3 saat (düşük)	Çok yoğun	Su ekleyin
Ön haşlanmış mercimek	10 dakika	Açık	Kavurma tadı olmaz
Taneli (blendersız)	20 dakika	Sulu, taneli	Patates koymayın

Neden Zeytinyağı

Mercimek çorbasında yağın iki ayrı işi var ve ikisi de zeytinyağını öne çıkarır.

Kavurmada: soğanı 5-6 dakika orta ateşte kavurmak, zeytinyağının rahatça karşıladığı bir aralıktır. Soğanın şekerini yakmadan çıkarır; çorbanın tat temeli burada kurulur.

Servis anında: kaseye gezdirilen yağ ısıtılmadığı için natürel sızma zeytinyağının meyvemsi ve hafif acı notası olduğu gibi kalır. Mercimeğin toprağımsı tadını dengeleyen şey tam olarak budur. Kızdırılmış yağ bu aromayı kaybeder.

Unlu çorbalarda yağ çoğunlukla sadece unu kavurmak için kullanılır. Unu çıkardığınızda yağ tek başına tat taşıyıcısı olur — bu yüzden unsuz versiyonda yağın kalitesi doğrudan hissedilir.

Kalori ve Besin Değerleri

Değer	Klasik/Unsuz	Unlu	Salçalı
Kalori (1 kase, 300 ml)	195 kcal	215 kcal	205 kcal
Protein	9 g	9 g	9 g
Karbonhidrat	26 g	31 g	28 g
Yağ	6 g	6 g	6 g
Lif	5 g	5 g	5 g

Kase büyüklüğü	Hacim	Kalori
Küçük kase	200 ml	130 kcal
Standart kase	300 ml	195 kcal
Büyük kase	400 ml	260 kcal
Lokanta porsiyonu	350 ml	228 kcal

Değerler 6 kişilik ana tarife göredir. Üzerine gezdirilen her ek yemek kaşığı zeytinyağı yaklaşık 120 kalori ekler; kase başına düşen pay 20 kaloridir.

Sık Yapılan Hatalar

Sorun	Sebebi	Çözümü
Çorba sulu kaldı	Patates/un konmadı veya su fazla	1 patates ekleyip 10 dk daha pişirin
Çorba bulanık	Köpük alınmadı	Kaynama anında kevgirle alın
Mercimek dağılmadı	Tuz erken atıldı	Tuzu her zaman en sona bırakın
Hamur kokuyor	Un çiğ kaldı	Unu yağda 2 dakika kavurun
Un topaklandı	Su bir seferde döküldü	Azar azar, karıştırarak ekleyin
Salça acımsı	Kavrulmadan su eklendi	1-2 dakika yağda kavurun
Dipte tutmuş	Ateş yüksek, karıştırılmadı	Kısık ateş, 10 dakikada bir karıştırın
Tadı düz	Soğan az kavruldu	Pembeleşene kadar 5-6 dakika
Isıtınca katılaştı	Nişasta/un çökmüş	Yarım bardak sıcak su ekleyip çırpın
Kimyon baskın	Erken ve çok eklendi	1 çay kaşığı, blenderdan sonra
Zerdeçal toz kaldı	Doğrudan suya atıldı	Yağda 30 saniye kavurun

Yanında Ne Gider

Eşlik eden	Neden uyar
Limon	Mercimeğin toprağımsı tadını keser
Pul biberli zeytinyağı	Salçalı versiyonla en uyumlu bitiş
Kuru nane	Servis anında serpilir, ferahlık verir
Kıtır ekmek	Zeytinyağında kızartılmış ekmek küpleri
Yeşil salata	Öğünü tamamlar
Zeytinyağlı sebze yemeği	Klasik kış menüsü

Saklama

Durum	Süre	Not
Buzdolabı, kapalı kap	3 gün	Isıtırken sıcak su ekleyin
Buzluk (unsuz)	2 ay	Ayrışmaz
Buzluk (unlu)	Önerilmez	Çözülünce ayrışır
Oda sıcaklığı	2 saat	Sonrasında buzdolabına

Sık Sorulan Sorular

Mercimek çorbası kaç kalori?

Standart 300 ml’lik bir kase klasik veya unsuz mercimek çorbası yaklaşık 195 kaloridir. Unlu versiyon 215, salçalı 205 kaloridir. Üzerine gezdirilen her yemek kaşığı zeytinyağı kase başına yaklaşık 20 kalori ekler.

★★★★★

Ürün doğal ve tadı çok güzel, içimi kolay ve salatalarda da kullanıyorum

2 Litre Zeytinyağı Toscana Serisi — ürüne bak →

Unsuz mercimek çorbası nasıl koyulaşır?

1 orta boy patatesi mercimekle birlikte pişirip blenderdan geçirmek yeterlidir. Patatesin nişastası un kadar kıvam verir ve soğuyunca jelleşmez. Alternatif olarak mercimeği yarım bardak artırabilir veya 2 yemek kaşığı yulaf ezmesi ekleyebilirsiniz.

Un ne zaman ve nasıl eklenir?

Soğan kavrulduktan sonra, 2 yemek kaşığı un kısık ateşte 2 dakika kavrulur; sonra su azar azar karıştırılarak eklenir. Çiğ kalan un hamur kokusu, bir seferde dökülen su ise topaklanma yapar.

Salça ne zaman eklenir?

Soğan kavrulduktan hemen sonra, 1-2 dakika yağda kavrularak. Kavrulmayan salça çorbada acımsı bir tat bırakır ve rengi mat kalır. Salçalı versiyonda kimyonu yarıya indirin.

Çorba neden bulanık oluyor?

Kaynama anında yüzeyde biriken köpük alınmadığında. Bu köpük mercimeğin nişasta ve protein artığıdır; kevgirle alındığında çorba berrak ve parlak olur.

Tuz ne zaman atılır?

Blenderdan sonra, son 5 dakikada. Baklagiller tuzlu suda daha geç dağılır; erken atılan tuz pişme süresini 10-15 dakika uzatır ve tanelerin kalmasına yol açar.

Mercimek ıslatılmalı mı?

Kırmızı mercimek ıslatılmaz. Kabuğu soyulmuş olduğu için 25-30 dakikada dağılır. Yıkamak yeterlidir; ıslatılırsa şekli bozulur ve suda tat kaybı olur.

Düdüklüde kaç dakika pişer?

Düdük sesi geldikten sonra kısık ateşte 8 dakika. Ocaktan alıp kendiliğinden soğumasını bekleyin; buharı aniden boşaltmak çorbanın taşmasına yol açar. Toplam süre 20 dakikaya iner.

Blender yoksa ne yapılır?

Çorbayı tel süzgeçten kaşıkla ezerek geçirin. Patates ve mercimek zaten dağılmış olacağı için 5 dakikada süzülür; sonuç el blenderıyla aynı pürüzsüzlüktedir. Taneli sevenler bu adımı tamamen atlayabilir.

Glutensiz mi?

Unsuz versiyon glutensizdir. Unlu versiyonda buğday unu bulunur. Glutensiz bir sonuç için patatesli tarifi uygulayın ve yanında ekmek yerine haşlanmış patates veya pirinç tercih edin.

Kaç gün dayanır, dondurulur mu?

Buzdolabında kapalı kapta 3 gün. Unsuz olan dondurulabilir ve 2 ay durur; çözdürüp ısıtırken yarım bardak sıcak su ekleyip çırpın. Unlu çorba dondurulduğunda ayrışır.

Üzerine ne gezdirilir?

Servis anında 1 yemek kaşığı çiğ natürel sızma zeytinyağı ve limon. Kızdırılmış yağ yerine çiğ yağ kullanmak aromanın korunmasını sağlar; isteyen pul biberi yağın içine servis anında serpebilir.