ZEYTINYAğı REHBERI
Domatesle Yapılan Tarifler
Domates, Akdeniz mutfağının en çok kullanılan sebzelerinden biridir. Zeytinyağıyla birleştiğinde lezzeti katlanan domates, 100 gramında yaklaşık 18 kalori bulundurur ve A, C vitamini ile likopen açısından zengindir. Bu yazıda domatesle yapılan en lezzetli tarifleri, her adımda zeytinyağının nasıl fark yarattığını ve püf noktalarını bulacaksınız.
- Toplam süre: Tarife göre 20 dakika (salata) – 2 saat (konserve)
- Porsiyon: 4 kişilik (standart tarifler için)
- Kritik nokta: Domateslerin olgun ve mevsiminde olması
- En sık hata: Domatesleri buzdolabında saklamak (aroma kaybı)
Domates Sosu
| Malzeme | Miktar | Hazırlık Süresi | Pişirme Süresi |
|---|---|---|---|
| Olgun domates | 1 kg | 10 dakika | 25-30 dakika |
| Soğan | 1 adet (orta boy) | 2 dakika | – |
| Sarımsak | 3 diş | 1 dakika | – |
| Diolivo sızma zeytinyağı | 4 yemek kaşığı (60 ml) | – | – |
| Tuz, karabiber, taze fesleğen | Damak tadına göre | – | – |
- Domateslerin üzerine çizik atıp 30 saniye kaynar suda bekletin, ardından soğuk suya alarak kabuklarını soyun.
- Kabukları soyulmuş domatesleri küp küp doğrayın (çekirdeklerini isteğe bağlı ayıklayabilirsiniz).
- Soğanı ve sarımsağı ince ince doğrayın.
- 4 yemek kaşığı Diolivo zeytinyağını geniş bir tencerede kızdırın.
- Soğan ve sarımsağı ekleyip 5 dakika kısık ateşte kavurun.
- Doğranmış domatesleri tencereye ekleyin, tuz ve karabiber serpin. Kısık ateşte 25-30 dakika pişirin, ara sıra karıştırın.
- Ocaktan almadan 2 dakika önce taze fesleğen yapraklarını ekleyin. Sosu blenderdan geçirip pürüzsüz hale getirebilir veya pürüzlü bırakabilirsiniz.
Domates Çorbası
| Malzeme | Miktar | Hazırlık Süresi | Pişirme Süresi |
|---|---|---|---|
| Olgun domates | 800 g | 10 dakika | 30 dakika |
| Soğan | 1 adet (orta boy) | 2 dakika | – |
| Sarımsak | 2 diş | 1 dakika | – |
| Diolivo sızma zeytinyağı | 3 yemek kaşığı (45 ml) | – | – |
| Su veya sebze suyu | 2 su bardağı (400 ml) | – | – |
| Tuz, karabiber, kekik | Damak tadına göre | – | – |
- Domatesleri yıkayıp ikiye bölün, fırın tepsisine dizin. Üzerine 1 yemek kaşığı zeytinyağı gezdirin.
- Önceden ısıtılmış 180°C fırında 20 dakika kızartın.
- Soğan ve sarımsağı ince doğrayın. Kalan 2 yemek kaşığı zeytinyağını tencerede kızdırıp 5 dakika kavurun.
- Fırından çıkan domatesleri tencereye ekleyin, 5 dakika daha pişirin.
- 2 su bardağı sıcak suyu ekleyin, kaynamaya bırakın. Kısık ateşte 10 dakika pişirin.
- Çorbayı ocaktan alıp 5 dakika soğutun, ardından blenderdan geçirin.
- Tuz, karabiber ve kekik ekleyip karıştırın. Servis kasesine alıp üzerine 1 tatlı kaşığı Diolivo zeytinyağı gezdirin.
Domates Salatası
| Malzeme | Miktar | Hazırlık Süresi | Pişirme Süresi |
|---|---|---|---|
| Olgun domates (çeri veya çalı) | 500 g | 5 dakika | – |
| Kırmızı soğan | 1 adet (küçük) | 2 dakika | – |
| Salatalık | 1 adet (orta boy) | 2 dakika | – |
| Beyaz peynir (isteğe bağlı) | 100 g | – | – |
| Diolivo sızma zeytinyağı | 3 yemek kaşığı (45 ml) | – | – |
| Kaba deniz tuzu, kuru kekik | Damak tadına göre | – | – |
- Domatesleri yıkayıp dilimleyin veya ikiye bölün (çeri domates kullanıyorsanız bütün bırakabilirsiniz).
- Kırmızı soğanı ince halkalar halinde doğrayın, salatalığı yarım ay şeklinde kesin.
- Beyaz peyniri küp küp doğrayın (kullanacaksanız).
- Tüm malzemeyi geniş bir servis tabağına alın.
- Üzerine 3 yemek kaşığı Diolivo zeytinyağı gezdirin.
- Kaba deniz tuzu ve kuru kekik serpin. Servis öncesi 10 dakika dinlendirin.
- İsteğe bağlı olarak taze nane veya fesleğen yapraklarıyla süsleyin.
Zeytinyağlı Domates Dolması
| Malzeme | Miktar | Hazırlık Süresi | Pişirme Süresi |
|---|---|---|---|
| Büyük etli domates (sığırkalbı) | 6 adet | 15 dakika | 35-40 dakika |
| Pirinç (baldo) | 1 su bardağı (200 ml) | 10 dakika (ıslatma) | – |
| Soğan | 1 adet (orta boy) | 2 dakika | – |
| Maydanoz, nane | 1/2 demet | 5 dakika | – |
| Diolivo sızma zeytinyağı | 5 yemek kaşığı (75 ml) | – | – |
| Tuz, karabiber, yenibahar | Damak tadına göre | – | – |
- Domateslerin üst kısmını kapak gibi kesin, içini bir kaşıkla dikkatlice oyun. Domates içini bir kaseye alın.
- Pirinci 10 dakika sıcak suda bekletin, süzün.
- Soğanı ince doğrayın, maydanoz ve naneyi kıyın.
- Bir kasede pirinç, soğan, maydanoz, nane, 3 yemek kaşığı zeytinyağı, tuz, karabiber ve yenibaharı karıştırın.
- Hazırlanan iç harcı domateslerin içine doldurun, üzerini domates kapağıyla kapatın.
- Dolmaları tencereye dizin. Kalan 2 yemek kaşığı zeytinyağı ve 1/2 su bardağı suyu ekleyin.
- Kısık ateşte 35-40 dakika pişirin. Ilık servis edin.
Domatesli Hamur İşleri
Domatesli Focaccia
| Malzeme | Miktar | Hazırlık Süresi | Pişirme Süresi |
|---|---|---|---|
| Un (tip 00 veya ekmeklik) | 500 g | – | – |
| Ilık su | 300 ml | – | – |
| Kuru maya | 7 g | – | – |
| Diolivo sızma zeytinyağı | 6 yemek kaşığı (90 ml) | – | – |
| Kiraz domates | 200 g | 5 dakika | – |
| Kaba tuz, taze biberiye | Damak tadına göre | – | – |
- Ilık suda mayayı eritin, 10 dakika bekletin.
- Unu geniş bir kaba alın, ortasını açıp mayalı suyu ve 4 yemek kaşığı zeytinyağını ekleyin. Yoğurun.
- Hamuru 30 dakika üzeri kapalı dinlendirin.
- Fırın tepsisini 2 yemek kaşığı zeytinyağıyla yağlayın. Hamuru tepsiye yayın, parmak uçlarınızla çukurlar açın.
- Kiraz domatesleri ikiye bölüp hamurun üzerine yerleştirin, kaba tuz ve biberiye serpin.
- Üzerine 1 yemek kaşığı zeytinyağı gezdirin, 20 dakika daha dinlendirin.
- Önceden ısıtılmış 200°C fırında 20-25 dakika pişirin.
Domatesli Börek
| Malzeme | Miktar | Hazırlık Süresi | Pişirme Süresi |
|---|---|---|---|
| Yufka | 3 adet | – | – |
| Rendelenmiş domates | 1 su bardağı (200 ml) | 5 dakika | – |
| Beyaz peynir | 150 g | 2 dakika | – |
| Maydanoz | 1/2 demet | 5 dakika | – |
| Diolivo sızma zeytinyağı | 4 yemek kaşığı (60 ml) | – | – |
- Rendelenmiş domatesi bir süzgeçte 10 dakika bekletin, fazla suyunu süzdürün.
- Beyaz peyniri çatalla ezin, ince kıyılmış maydanozu ekleyin.
- Domatesi peynirli karışıma ekleyip karıştırın.
- Yufkayı tezgaha serin, üzerine 1 yemek kaşığı zeytinyağı sürün.
- Yufkanın bir kenarına iç harçtan koyun, rulo şeklinde sarın.
- Ruloyu yağlı kağıt serili fırın tepsisine yerleştirin. Kalan 3 yemek kaşığı zeytinyağını üzerine gezdirin.
- Önceden ısıtılmış 180°C fırında 25 dakika pişirin.
Domates Konservesi ve Kurutulmuş Domates
| Malzeme | Miktar | Hazırlık Süresi | Pişirme/Kurutma Süresi |
|---|---|---|---|
| Olgun domates (San Marzano önerilir) | 1 kg | 15 dakika | 6-8 saat (kurutma) |
| Kaba tuz | 2 yemek kaşığı | – | – |
| Diolivo sızma zeytinyağı | Yeterli miktar (kavanozu dolduracak kadar) | – | – |
| Sarımsak, kekik (isteğe bağlı) | Damak tadına göre | – | – |
- Domatesleri yıkayıp ikiye bölün, çekirdeklerini çıkarın.
- Fırın tepsisine yağlı kağıt serin, domatesleri kesik yüzü yukarı gelecek şekilde dizin.
- Üzerlerine kaba tuz serpin.
- Önceden ısıtılmış 80°C fırında 6-8 saat kurutun (nemli kalmamalı, hafif esnek olmalı).
- Kuru domatesleri sterilize edilmiş kavanoza yerleştirin, aralara sarımsak ve kekik ekleyin.
- Üzerini tamamen kaplayacak kadar Diolivo zeytinyağı doldurun.
- Kavanozun kapağını sıkıca kapatın, buzdolabında 2-3 ay saklayın.
Pratik Domates İpuçları ve Saklama
- Domatesleri oda sıcaklığında saklayın; buzdolabı aromasını ve dokusunu bozar.
- Soyma işlemini kolaylaştırmak için domatesleri 30 saniye kaynar suya, ardından soğuk suya atın.
- Domates suyunu atmayın; çorba ve soslarda kullanabilirsiniz.
- Fırın tariflerinde domateslerin üzerine zeytinyağı gezdirmek karamelize bir yüzey oluşturur.
- Domates sosunu buzdolabında hava geçirmez kapta 5 gün, derin dondurucuda 3 ay saklayabilirsiniz.
- Kurutulmuş domatesleri zeytinyağında bekletmek lezzetini artırır ve raf ömrünü uzatır.
- Taze fesleğen, domatesle en iyi uyum sağlayan ottur; servis anında ekleyin.
Sıkça Sorulan Sorular
Domatesler neden ekşi olur?
Olgunlaşmamış domates kullanımı ekşiliğe neden olur. Mevsiminde, tam olgunlaşmış domates tercih edin. Pişirme sırasında bir tutam şeker eklemek de asitliği dengeleyebilir.
Domates çorbası nasıl kıvamlı olur?
Domatesleri fırında kızartmak suyunu azaltır ve kıvamı artırır. Ayrıca 1 yemek kaşığı un veya rendelenmiş ekmek içi ekleyebilirsiniz. Blenderdan geçirdikten sonra süzgeçten geçirmek pürüzsüz bir kıvam sağlar.
Kurutulmuş domates nasıl yapılır?
Domatesleri ikiye bölüp çekirdeklerini çıkarın, tuzlayın ve 80°C fırında 6-8 saat kurutun. Tamamen kuru olmamalı, hafif esnek kalmalı. Ardından zeytinyağında saklayın.
Domates sosu ne kadar dayanır?
Hava geçirmez kapta buzdolabında 5 gün, derin dondurucuda 3 ay dayanır. Dondurmak için porsiyonluk kaplara ayırın.
Hangi domates çeşidi hangi tarif için uygundur?
Çeri domates salata ve fırın için idealdir. Sığırkalbı domates dolma ve fırın yemeklerinde şeklini korur. San Marzano sos yapımında, çalı domates günlük kullanımda tercih edilir.
Zeytinyağı domatesle neden iyi gider?
Zeytinyağı, domatesteki likopen gibi yağda çözünen bileşiklerin emilimini artırır. Ayrıca meyvemsi aroması domatesin tatlılığını tamamlar. Diolivo sızma zeytinyağı, bu uyumu en iyi şekilde ortaya koyar.
Bu yazıyla ilgili hesaplama araçları
Sen de yaz