Bir orta boy domates (123 gram) yaklaşık 22 kaloridir. 100 gramda ise 18 kalori bulunur. Domatesin ağırlığının %94’ü su olduğu için en düşük kalorili sebzelerden biridir ve günlük beslenmeye rahatlıkla dahil edilebilir.
Ancak domates ürünleri arasında kalori farkları büyüktür. Taze domates ile kurutulmuş domates veya salça arasında 10-15 kat fark olabilir. Bu farkın nedeni su oranıdır: su uçtukça kalori yoğunluğu artar. Aşağıdaki tablolar ve açıklamalar, hangi domates ürününü ne kadar kullanmanız gerektiğini planlamanıza yardımcı olur.
Domates Çeşitlerinin Kalori Karşılaştırması
Domates türleri arasındaki kalori farkı, boyut ve su içeriğinden kaynaklanır. Çeri domates ile sıradan sofralık domates aynı 100 gramda eşit kalori içerir, ancak porsiyonlar değişir.
| Domates Türü | Ağırlık | Kalori | Kullanım Alanı |
|---|---|---|---|
| Çeri domates (1 adet) | 17 g | 3 kcal | Salata, atıştırmalık |
| Küçük domates | 90 g | 16 kcal | Soslar, çorbalar |
| Orta boy domates | 123 g | 22 kcal | Genel kullanım |
| Büyük domates | 180 g | 32 kcal | Dolma, fırın yemekleri |
| 1 su bardağı doğranmış | 180 g | 32 kcal | Tarif ölçüsü |
İşlenmiş Domates Ürünlerinde Kalori Artışı
Domates işlendikçe su kaybeder ve kalori yoğunluğu artar. 100 gram taze domates 18 kalori iken, aynı miktarda kurutulmuş domates 258 kaloridir. Bu artış domatesin kendisinden değil, suyun buharlaşmasından kaynaklanır.
Salça ve Püreler
Domates salçası 100 gramda 82 kalori içerir. Ancak bu rakam yanıltıcıdır: bir yemekte kullanılan 1 yemek kaşığı salça (15 gram) sadece 12 kaloridir. Salça yoğunlaştırılmış olduğu için az miktarda kullanılır ve yemeğin toplam kalorisine katkısı düşüktür.
Domates püresi ise salçadan daha az yoğunlaştırılmıştır ve 100 gramda yaklaşık 38 kalori içerir. Soslar ve çorbalarda daha fazla miktarda kullanılabilir.
Kurutulmuş Domates
Kurutulmuş domates, suyunun büyük kısmı alındığı için 100 gramda 258 kalori içerir. Ancak kurutulmuş domates çok hafiftir; 100 gram kurutulmuş domates büyük bir kase dolusu demektir ve bir yemekte bu kadar kullanılmaz.
Yağda kurutulmuş domates ise 213 kalori içerir. Yağ eklendiği için kalori artmıştır, ancak süzüldüğünde bir kısmı azalır. Yine de taze domatese göre çok daha yoğundur.
Domatesli Yemeklerde Asıl Kalori Kaynağı
Domatesli yemeklerin kalorisi genellikle domatesin kendisinden değil, eklenen yağ, peynir veya tahıldan gelir. 150 gram domates 27 kalori içerirken, 1 yemek kaşığı zeytinyağı 115 kaloridir. Yani yağ, domatesin dört katı kadar kalori katkısı yapar.
Bu bir eksiklik değildir. Zeytinyağı, domatesin yağda çözünen vitaminlerinin (özellikle A vitamini ve likopen) vücuda emilmesini sağlar. Ayrıca lezzet dengesi kurar ve tokluk hissi verir. Önemli olan, kullanılan miktarı bilmek ve gerektiğinde ayarlamaktır.
Yemeklerde Kalori Dağılımı
- Çoban salatası (sossuz): 375 gramlık porsiyon 78 kalori. Domatesin yanı sıra salatalık, biber, soğan içerir ve hepsi düşük kaloridir.
- Çoban salatası (1 kaşık zeytinyağıyla): Aynı salata 193 kaloriye çıkar. Fark tamamen zeytinyağından gelir.
- Menemen: Bir porsiyon yaklaşık 300 kalori. Yumurta ve zeytinyağı ana kalori kaynaklarıdır.
- Domates çorbası (kremasız): 300 ml’lik kase 150 kalori. Domates, su ve baharatlardan oluşur.
- Kremalı domates çorbası: Aynı kase 210 kaloriye çıkar. Krema veya süt eklenince fark belirginleşir.
- Domatesli bulgur pilavı: 200 gramlık porsiyon yaklaşık 230 kalori. Bulgur ve zeytinyağı ana bileşenlerdir.
Domates Yemeklerinde Zeytinyağı Kullanımı
Domatesli yemeklerde zeytinyağı hem lezzet hem de besin emilimi açısından kritiktir. Zeytinyağı, domatesin doğal ekşiliğini yumuşatır ve ağızda dengeli bir his bırakır. Aynı zamanda likopen gibi antioksidanların vücut tarafından kullanılabilir hale gelmesini sağlar.
Soslar ve pilavlar için orta ısıda pişirme yapılıyorsa, zeytinyağının yapısı korunur ve yemeğe hem tat hem de yumuşak bir doku katar. Büyük porsiyonlar hazırlıyorsanız, mutfakta pratik kullanım için 5 litre zeytinyağı tercih edebilirsiniz. Günlük kullanımda ise 2 litre zeytinyağı daha kullanışlıdır.
Sorun Giderme
| Sorun | Sebebi | Çözümü |
|---|---|---|
| Salata çok sulu oldu | Domates çok taze veya tuzlanmış | Tuz eklediyseniz 10 dk bekleyin, suyunu süzün |
| Sos çok ekşi | Domatesin doğal asitliği yüksek | 1 çay kaşığı şeker veya biraz havuç rendesi ekleyin |
| Kurutulmuş domates sert kaldı | Yeterince ıslatılmamış | Sıcak suda 15-20 dk bekletin |
| Çorba çok koyulaştı | Salça oranı fazla | Sıcak su veya sebze suyu ekleyerek inceletin |
| Yemek yağlı görünüyor | Zeytinyağı fazla veya karışmamış | Pişirme sırasında karıştırın, fazla yağı süzün |
| Domates aroması zayıf | Mevsim dışı veya erken hasat | 1 tatlı kaşığı salça ekleyerek derinleştirin |
Sıkça Sorulan Sorular
1 kilo domates kaç kaloridir?
1 kilogram taze domates yaklaşık 180 kaloridir. Bu miktar, büyük bir aile yemeği için yeterli olup kalori açısından oldukça düşüktür.
Domates salçası neden yüksek kalorilidir?
Ürün doğal ve tadı çok güzel, içimi kolay ve salatalarda da kullanıyorum
Salça, domatesin suyu alınarak yoğunlaştırılmış halidir. 100 gramda 82 kalori içerir, ancak yemeklerde 1-2 yemek kaşığı kullanıldığı için toplam kalori katkısı düşüktür.
Kurutulmuş domates diyette kullanılabilir mi?
Evet, ancak porsiyon kontrolü önemlidir. Kurutulmuş domates yoğunlaştırılmış olduğu için az miktarda kullanılmalıdır. 20-30 gram bile yeterli lezzet ve besin sağlar.
Domatesli yemeklerde kalori nasıl azaltılır?
Zeytinyağı miktarını ölçerek kullanın, krema yerine süt tercih edin ve peynir miktarını azaltın. Domatesin kendisi zaten düşük kaloridir, kalori genellikle eklerden gelir.
Domates suyu ile taze domates arasında kalori farkı var mı?
Hayır, domates suyu 100 gramda 17 kalori ile taze domatese çok yakındır. Şeker veya tuz eklenmemişse kalori farkı minimumdur.
Konserve domates taze domatesten daha mı yüksek kaloridir?
Konserve doğranmış domates, taze domatese çok yakın kalori içerir (100 gramda yaklaşık 20 kalori). Fark genellikle eklenen tuzdan kaynaklanır, kalori artışı çok azdır.
